Hoe weet je welke keuzes je moet maken? En hoe kun je Gods leiding in jouw keuzes ervaren?
Inleiding
Hoe weet je welke keuzes je moet maken? Kiezen is best ingewikkeld! Als je christen bent, is het misschien nog wel ingewikkelder: dan mag God ook nog wat van je keuzes vinden. Wat is eigenlijk zijn plan met jou? Daar gaan we het vandaag over hebben: over Gods plan en mijn keuzes.
Ik heb deze dienst samen met een jongerengroep voorbereid, en zij hebben de vraag aan een aantal van jullie voorgelegd: hoe ervaar je Gods leiding in de keuzes die je maakt? Ze hebben er een filmpje van gemaakt, en ik ben heel benieuwd! Start het filmpje maar! (kijken filmpje)
Hoe ervaar je Gods leiding in jouw keuzes? We hebben een paar antwoorden gehoord, en nu is het tijd om er ook zelf even over na te denken. Bespreek het even in kleine groepjes, met de mensen die om je heen zitten: hoe ervaar jij Gods leiding in jouw keuzes? (tijd voor bespreken)
Voel je vooral niet verplicht, maar áls je net iets besproken hebt dat je graag met ons allemaal wilt delen: dan mag dat!
In de bijbel gaat het ook over hoe je keuzes maakt met God. Al moet ik eerlijk zeggen: eigenlijk niet eens zo heel veel. Misschien is dat wel omdat die vraag echt een vraag is van mensen die veel te kiezen hebben – zoals wij. De mensen in de tijd van de bijbel hadden minder te kiezen, het leven liep gewoon zoals het liep. Je hoefde je niet af te vragen welke studie je ging doen, want je nam het beroep van je ouders over. Toch heb ik in de bijbel wat gevonden over keuzes maken. We gaan Psalm 25 lezen: een Psalm die over meer gaat, maar óók over Gods plan en mijn keuzes.
1. Gods plan en mijn keuzes
Keuzes maken mag! Ik wil vanochtend 2 dingen met jullie doen: eerst kijken we naar 4 lessen uit deze Psalm over keuzes maken met God, en daarna wil ik 7 praktische tips delen over hoe je keuzes kunt maken. Eerst: 4 lessen uit Psalm 25. Les 1 is: keuzes maken mag!
De keuzes die je in je leven maakt zijn niet zoiets als een examen. Het allerirritantste van examens zijn van die meerkeuzevragen waar eigenlijk alle antwoorden wel een beetje goed zijn. Ok, antwoord C is gewoon fout, die kun je afstrepen, en antwoord B is het ook niet helemaal, maar of het dan A of D moet zijn? Bij beide antwoorden heb je een goed verhaal, maar je krijgt maar voor een van beide punten, het andere wordt keihard afgekeurd.
Maar zo werkt het dus niet met God en keuzes maken: je mág keuzes maken, er is niet maar 1 goed antwoord. Oké, soms wel. Soms heeft God een heel specifiek plan met iemand, in de bijbel zijn genoeg van zulke verhalen te vinden: Abraham moest verhuizen, Jeremia moest profeet worden, ook al had hij daar helemaal geen zin in, en Paulus moest in Europa het nieuws van Jezus bekend maken. Maar zo’n specifieke roeping is ook in de bijbel uitzondering. En als God wel iets heel specifieks van je wil, dan laat hij je dat ook echt wel merken, dan hoef je het niet te doen met vage cryptische aanwijzingen, dan zorgt God er wel voor dat je er echt niet omheen kunt.
Maar meestal mág je kiezen! Dat zit ook in Psalm 25: ‘maak me met uw wegen vertrouwd, leer mij uw paden te gaan.’ Wegén en padén: God heeft blijkbaar meer wegen, en dan mag je kiezen welk van die wegen jij gaat. Er is niet maar één juiste weg, waarvan jij er nog achter moet komen welke het is: je mág kiezen, en daarom ook het lef hebben om voor een keuze te gaan.
Liefde is de grootste keuze Dan les 2: liefde is de grootste keuze. Als in Psalm 25 staat ‘leer mij uw paden te gaan’, dan is het niet een groot vraagteken wat die paden zijn. Het is de weg van waarheid, van liefde van trouw, de weg van Gods wetten. Wij kunnen het heel moeilijk maken: wat wil God van mij? We kunnen zo focussen op Gods individuele plan met ons, dat we vergeten dat het glashelder is wat God wil. Micha 6: ‘er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de Heer van je wil: nies anders dan recht te doen, trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God.’ Of 1 Tessalonicenzen 4: ‘Het is de wil van God dat u een heilig leven leidt.’ Jezus zegt in Matteüs 6 niet: ‘zoek eerst Gods plan met jouw leven’, maar ‘zoek liever eerst het koninkrijk van God en zijn gerechtigheid.’
Wat God van je wil, is duidelijk: God wil dat je kiest voor hem, voor zijn koninkrijk, voor liefde. ‘Ja, maar dan weet ik nog steeds niet met wie ik moet trouwen en welke baan ik moet nemen.’ Klopt – misschien zijn dat ook wel niet de belangrijkste keuzes. De écht grote keuze van je leven is niet met wie je trouwt en welke baan je neemt, dé keuze is of je Gods koninkrijk zoekt, of je leeft vanuit liefde. Dát is waar het in Psalm 25 over gaat als het gaat over Gods wegen.
Vanuit die grootste keuze, kun je dan ook je andere keuzes maken. Je kiest voor liefde, kiest voor Gods koninkrijk, en dus maak je keuzes die daarbij passen. Bij elke levenskeuze, kun je jezelf de vraag stellen of één van de keuzemogelijkheden beter past bij de keuze voor Gods koninkrijk. Of je komt in een situatie waarin jij iemand kunt helpen. Als je die kans krijgt: doe het gewoon! Zet je, met wat op jouw pad komt en met wat jouw mogelijkheden zijn, in voor Gods koninkrijk – dát is zijn plan! Laat de keuze voor liefde je andere keuzes bepalen.
Goede keuzes maken begint met God kennen Dan les 3: goede keuzes maken begint met God kennen. Psalm 25 zegt daar prachtige dingen over. ‘Naar u, Heer, gaat mijn verlangen uit.’ ‘Maak me met uw wegen vertrouwd.’ ‘Wie in ontzag voor hem leven (…)’ God is geen luchtverkeersleider die in een hoge toren ons op allemaal schermen volgt, en als het nodig is even een aanwijzing geeft, die je dan zo precies mogelijk moet opvolgen. Want piloten die zelf gaan nadenken, en besluiten de landingsbaan vanaf de andere kant te nemen… Maar God wil júist dat wij zelf nadenken, in plaats van dat wij wat instructies opvolgen. God wil dat wij steeds meer leren denken zoals hij denkt. Zodat je ook keuzes kunt maken zoals God wil dat je ze maakt.
En leren denken zoals God denkt – dat kan alleen maar door God te leren kennen. Door vertrouwd met hem te raken. Wil je je keuzes met God maken, investeer dan in je relatie met hem – het liefst elke dag. Dan ga je hopelijk ook merken dat je wílt doen wat God van je wil: omdat hoe beter je God leert kennen, hoe meer je hem vertrouwt, en zijn mening belangrijk voor je is als je keuzes maakt.
4. Foute keuzes zijn geen einde verhaal De laatste les: foute keuzes zijn geen einde verhaal. Het is niet zo dat als je eenmaal van de weg af bent geraakt, je Gods plan met je leven hebt gemist en dat het dan game over is. Je kunt altijd terug naar Gods weg. Dat gebeurt in Psalm 25 ook: David vraagt om vergeving voor de zonden uit zijn jeugd. David heeft foute keuzes gemaakt, maar dat betekent gelukkig niet dat God niets meer met hem kan!
De bijbel staat vol met verhalen over mensen die foute keuzes maken, en over hoe God toch met die mensen verder gaat, en vanuit die foute keuzes opnieuw begint. Denk bijvoorbeeld aan Jozef en zijn broers: Jozef wordt door hen als slaaf verkocht. Nee, dat was niet liefdevol, dat paste niet bij Gods koninkrijk: dat was gewoon een foute keuze. Maar God draait het zo om dat door die foute keuze, Jozef aan de macht komt in Egypte, en op die manier zijn familie kan redden van de hongerdood. Of neem een nog foutere keuze: de keuze om Jezus te kruisigen. Die keuze betekent niet dat God zijn reddingsplan opgeeft: hij draait het zo dat wij door het kruis gered worden!
Dus als je eens fout kiest: weet dat je bij God altijd terug kunt komen, en dat hij met jouw fouten kan werken!
2. Kieswijzer
Ik had jullie ook praktische tips beloofd. Een soort kieswijzer: 7x een keuzehulp om wijzer te kiezen. Ik heb ze voor jullie ook op papier – dan kun je er nog eens naar kijken. Daar komen ze:
Eén: wees vertrouwd met God. Daar heb ik denk ik al genoeg over gezegd, dus ik ga snel door met:
Twee: leg God je keuzes voor. Het is misschien een open deur, maar wel belangrijk: als je een keuze in je leven moet maken, betrek God dan in die keuze, vertel hem waarom je de keuze moeilijk vindt, vraag hem of er misschien meer keuzes goed zijn, en als er maar één keuze goed is, dat hij dat dan ook aan je duidelijk maakt.
Drie: luister naar andere en wijze christenen. Misschien vind je het wel heel ingewikkeld: vertrouwd zijn met God. Voelt dat veel te hoog gegrepen. Maar gelukkig hoef je het niet alleen te doen! Hier in de kerk zijn allemaal mensen die zoeken, die echt niet alles over God al weten, ik ook niet, maar die elkaar wel kunnen helpen om samen te ontdekken wat God wil.
Vier: luister naar omstandigheden. Waarschijnlijk ben ik niet de enige die wel eens stapelverliefd is geweest, maar dat het niet andersom was. Dan is het gewoon duidelijk: blijkbaar heeft God het niet zo bedacht. Soms gaat er ook juist een deur open. Dat was bij mij bijvoorbeeld toen ik ging solliciteren voor een baan erbij: ik heb toen regelmatig gebeden dat als God dat goed vond, dat ik dan ook ergens een kans zou krijgen. Ik kreeg die kans – en als God niet had gewild dat ik in de ICT zou belanden, had hij er wel voor gezorgd dat ik niet was aangenomen.
Vijf: weet wat bij jou als persoon past. Meestal sluit God namelijk aan bij wie jij bent, bij wat jij kunt en bij wat jouw hart heeft. God heeft jou gemaakt zoals je bent, met jouw verlangens, jouw idealen, jouw talenten. Die mag je dan ook voor God inzetten! Zelf heb ik veel gehad aan een loopbaanbegeleidingstraject, om te ontdekken hoe ik naast mijn werk in de kerk mijn talenten voor God mag inzetten.
Zes: let op herhaling. Als verschillende mensen onafhankelijk van elkaar hetzelfde tegen je zeggen, of als je iets op de radio hoort en het je raakt, en je het heel ergens anders, totaal onverwachts, weer hoort of leest, dan kan het zijn -het hoeft niet perse- dat je daar iets mee moet. Ik zou het dan op zijn minst met behulp van de andere tips eens onderzoeken.
En als laatste zeven: zoek vrede bij je keuze. Geef grote keuzes even tijd. Vertel God welke keuze je denkt te gaan maken, en kijk of je er vrede bij hebt. Toen wij 4 jaar geleden moesten kiezen tussen Franeker en Zaandam, heb ik ook zoiets gebeden: ‘ik heb gekozen voor Zaandam, als u iets anders wilt, laat het dan deze week merken’
Het wordt tijd om af te sluiten. Het zou misschien makkelijker zijn als God gewoon op een briefje geeft hoe jij moet kiezen. Maar als ik eerlijk ben, vind ik dit veel mooier. God laat jou de weg ontdekken, en als je hem zoekt, laat hij je niet los! Amen.