Hemelvaart is Jezus die thuis komt. Maar niet alleen Jezus komt thuis – hij maakt ook een thuis voor jou!
Inleiding
Vandaag vieren we de ‘hemelvaart’ van Jezus – maar je zou het ook de ‘thuiskomst’ van Jezus kunnen noemen. ‘Thuiskomstdag’ – dat klinkt toch alweer heel anders. We vieren dat Jezus thuis komt.
Maar wat is dat eigenlijk: thuis? Wanneer voel jij je thuis? Wat maakt een plek voor jou tot een thuis? Laten we het samen even inventariseren. Roep eens wat: wat maakt voor jou een plek tot een thuis?
Als ik wat doordenk over wat thuis is, dan kom ik vooral bij gevoelsdingen uit. Natuurlijk is thuis een plek, zijn het vierkante meters, maar thuis is voor mij vooral een plek die vertrouwd en veilig is – en dat gaat dan direct over mensen bij wie je je vertrouwd voelt: je huisgenoten, maar ook je buren. Haal de mensen weg, en je thuis wordt heel kil en eenzaam.
Hemelvaart is Jezus die thuiskomt. Hij spreekt daar zelf over in Johannes 14. We lezen daarvan vers 1 tot 14 – waarbij de focus vooral op de eerste verzen ligt.
1. Achtergelaten?
Hemelvaart is een feest – maar zo voelt het vaak niet. Ok, zo’n lang weekend is natuurlijk wel een feest, maar met de hemelvaart van Jezus heeft het niet zo veel te maken. Niet voor niets heb je kerstchristenen, paaschristenen en pinksterchristenen, maar geen hemelvaartchristenen – ik ben er tenminste nog nooit 1 tegengekomen. Met Kerst en Pasen moeten we stoelen bijzetten en past het allemaal maar net, maar vandaag is er plek genoeg. Hemelvaart spreekt gewoon niet zo tot de verbeelding, het voelt meer als het definitieve afscheid van Jezus, en dat is helemaal niet zo’n feest!
Voor de leerlingen van Jezus geldt dat ook. Als Jezus, in de week voordat hij sterft aan het kruis, zijn leerlingen alvast meeneemt in wat er gaat gebeuren, -in dat na het kruis ook zijn opstanding volgt, maar dat hij daarna niet op aarde zal blijven zoals in de afgelopen jaren, maar dat hij naar huis gaat, naar zijn Vader- dan worden de leerlingen daar behoorlijk zenuwachtig van. Mooi is dat: Jezus wil naar huis – en zij dan?! Voor Jezus hun leven binnen kwam wandelen hadden zij hun eigen plekje, hun thuis, in hun dorpen. Daar hebben ze veel van opgegeven om achter Jezus aan te kunnen, Jezus was hun nieuwe thuis geworden. En nu laat Jezus hen achter?! Ze willen alleen nog maar zijn waar Jezus is.
En Jezus weet het. Weet van de staat van verwarring van zijn vrienden. ‘Wees niet ongerust’, zo begint Johannes 14 – en dat zegt Jezus niet omdat de sfeer zo relaxed is: blijkbaar borrelt er van alles, zijn er grote zorgen, en is het nodig dat Jezus zegt ‘wees niet ongerust’. De een na de ander vuurt z’n vragen op Jezus af, en in al die vragen spreekt de angst te worden achtergelaten, de angst om alleen over te blijven.
2. Kwartiermaker
En Jezus neemt er de tijd voor: hij wil zijn leerlingen voorbereiden op wat er gaat gebeuren, voorbereiden, ook op zijn hemelvaart, en hen nu al meenemen in waarom dat nodig is, waarom dat geen slecht nieuws is, maar goed nieuws. En dat goede nieuws, dat kun je met één woord zeggen: ‘kwartiermaker’. Om er maar eens een dure term tegenaan te smijten… Jezus is onze ‘kwartiermaker’: hij gaat naar het huis van de Vader óm daar plaats voor ons te maken.
In 2018 zijn wij verhuisd van Franeker naar Zaandam. In de weken voor de verhuizing was ik meer in Zaandam dan in Franeker te vinden, terwijl Hanneke en de kinderen juist in Franeker waren. Ik had de rol van kwartiermaker, van een vooruitgeschoven post: ik liet hen in Franeker achter om in Zaandam een nieuw thuis voor hen voor te bereiden. Dat klinkt alsof ik eigenhandig het hele huis heb klaargemaakt, maar dat is in de verste verte niet de waarheid: zonder alle hulp die we kregen was het nooit gelukt. Maar het gaat nu even om dat beeld: ik ging vooruit, niet om Hanneke en de kinderen in Franeker achter te laten, maar om een nieuwe plek voor hen klaar te maken.
Of een ander beeld: afgelopen weekend waren we als gemeente in de Achterhoek, maar zonder Jelte en Marja, en hun lieve partners, was dat nooit gelukt. Zij waren onze kwartiermakers daar. Meer dan een jaar geleden gingen zij daar al naartoe om afgelopen weekend voor te bereiden. Ze hebben roosters gemaakt, een kamerindeling, inkopen verzorgd en gedelegeerd – alles gedaan zodat wij dit weekend konden genieten, ons thuis konden voelen, in plaats van het hele weekend van alles te moeten regelen. Dus ook van deze kant nog een keer: Jelte en Marja – heel hartelijk bedankt!
Dat zijn dus kwartiermakers: mensen die vooruitgaan, mensen die de voorbereidingen treffen voor de rest die later komt. En Jezus is zo’n kwartiermaker: hij laat ons niet achter om zelf lekker naar huis te gaan, eindelijk thuis en verlost van al dat gezeur. Nee: Jezus laat ons niet achter, maar gaat ons voor! Jezus gaat voorop, om in het huis van de Vader een plaats voor jou te maken! Want in tegenstelling tot die accommodatie in Groenlo, is het aantal plaatsen in het huis van de Vader onbeperkt. Er is plaats, ook voor jou – en Jezus bereidt het voor. Dáárom moest Jezus gaan, dáárom is hemelvaart feest. Bij wijze van spreken is Jezus nu voor jou aan het klussen, of de inkopen aan het doen, of je bed aan het opmaken. Zodat jij thuis zult zijn waar hij thuis is.
Want daar loopt het op uit: nu zijn we gescheiden van Jezus omdat hij vooruit gaat, maar we komen weer bij elkaar – dat is het doel! Ik ging niet klussen in Zaandam om de rest van mijn gezin in Franeker achter te laten. Jelte en Marja hebben al die voorbereidingen voor het weekend niet gedaan om iedereen dat weekend in Zaandam te houden. Voor Jezus geldt dat ook: nu doet hij de voorbereidingen zodat er voor iedereen plek is, en dan komt hij terug om jou thuis te brengen. Want het thuis van Jezus is uiteindelijk ook jouw thuis. Thuis, ik zei het al, gaat niet zozeer over een fysieke plek, over welke vierkante meters op aarde van jou zijn, maar om een plek waar je veilig bent, waar het vertrouwd is, waar je geliefd bent. En als je zoiets nu al ervaart, dan is dat iets om heel dankbaar voor te zijn! Maar écht thuis, dat is waar Jezus is, waar God is. Daar ben je nog veel veiliger en vertrouwder en geliefder dan je op deze aarde op je eigen plekje ooit kunt zijn. Waar Jezus is, daar hoor je, dat is het thuis waar het allemaal op uitloopt. Hemelvaart gaat niet alleen over waar Jezus naartoe gaat, over dat Jezus naar huis gaat, maar ook over ónze bestemming, over dat we allemaal thuis zullen komen als Jezus terugkomt.
3. Jouw thuis
En als het daarop uitloopt, als Jezus ons niet achterlaat, maar juist vooropgaat als kwartiermaker, om een plaats voor jou voor te bereiden, als dat onze bestemming is, als dat je echte thuis is – leef dan ook met die verwachting! Leef niet alsof deze wereld jouw thuis is, alsof het leven zoals je het hier leeft alles is, alsof dat leven je eindbestemming is. Het is een zegen als je je hier thuis voelt – absoluut. Maar laat dat niet je verwachting uitdoven van een nog veel mooier thuis. Jezus heeft ons niet achtergelaten, hij is juist vooropgegaan en komt terug om jou het echtste thuis te geven.
Houd die verwachting levend! En daarbij kan het helpen om van die verwachting te zingen – liederen kunnen die verwachting in je hart brengen. Dus laten we dat maar doen: samen zingen, om nooit te vergeten dat Jezus terugkomt en plaats voor jou heeft. Amen.